Sitemizde en çok hangi konu başlığı altındaki haberleri takip ediyorsunuz?
Araştırma-Makale
Güncel-Fuar
Haberler
Şirketlerden
Türkiye'de her üç kişiden biri kayıt dışı çalışıyor
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası´nın (İSMMMO) "Kayıt Dışı İstihdam ve Sosyal Güvenlik Sistemi" raporuna göre, 30 milyar TL’nin üzerine çıkan kayıt dışı ekonominin sosyal güvenlik sistemine vereceği zararlar endişe verici boyutta. İSMMMO’nun; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verileri üzerinden hazırlanan adlı raporuna göre, her bir kayıt dışı çalışan asgari ücret düzeyinde bir gelire sahip olsa bile, 354 TL SGK (işçi ve işveren payı ) prim kaybına, 36,05 TL İşsizlik Fonu prim kaybına ve 63,08 TL Gelir Vergisi kaybına uğruyor. Kayıt dışının sadece ücretliler boyutu ile kamuya maliyeti yıllık olarak SGK 4A (eski SSK) primi olarak 22 milyar 122 milyon TL. SGK 4B (eski Bağ-kur) primi olarak kaybı, sadece kendi hesabına çalışanlar dikkate alınsa bile en az 8 milyar 987 milyon TL. Toplamda kayıt dışının sadece sosyal güvenlik sistemine maliyeti 30 milyar TL’yi aşıyor. Buna göre, SGK’nın yıllık prim kaybı toplamda 30 milyar TL üzerindedir. Sosyal güvenlik açık finansmanı için bütçeden aktarılması planlanan tutar 2014 yılı için 21 milyar TL seviyesindeydi.
Kayıt dışında tarım sektörü başı çekiyor Kayıt dışı çalışanlarının en az olduğu sektörler; yüzde 3 ile eğitim, finans ve kamu yönetimi sektörleri. Buna karşın, en yüksek kayıt dışılık oranı ise yüzde 82 ile tarım, ormancılık ve avcılık sektöründe. Enerji, inşaat ve turizm gibi kritik sektörlerde yaklaşık olarak her üç kişiden biri kayıt dışı çalışıyor. Sağlık sektörü de, yüzde 27’lik kayıt dışı çalışan oranı dikkat çekiyor.
Türkiye’de ücretli, maaşlı veya yevmiyeli çalışanların yüzde 18’i kayıt dışı olarak çalışıyor. İşverenler için ise bu oran yüzde 14 olurken, kendi hesabına çalışanlarda bu oran yüzde 60 seviyelerinde seyrediyor. Aile işlerinde ücretsiz çalışan işçilerin oranı ise yüzde 90. Ekonomideki kayıtlı çalışanların yüzde 74’ü tam zamanlı çalışırken, 50 saat ve üzerinde çalışan kayıt dışı ve iş başında olanların oranı yüzde 34.
İşletmenin büyüklüğü, çalışılan işin niteliği, çalışma süreleri, cinsiyet gibi faktörler, sektörlerde kayıt dışı açısından belirleyici bir konumda yer alıyor. Söz konusu değişkenler, kayıt dışı ile mücadelede hangi araçlarla ve hangi alanlarda mücadele etmek gerektiği konusunda da önemli ipuçları sunuyor. Bu çerçevede, işletme büyüklüğü kritik konulardan biri konumunda.
Arıkan: "En önemli sorunlardan biri" Türkiye’nin ve kamu maliyesinin en önemli sorunlarından birinin kayıt dışı ekonomi olduğunu dile getiren İSMMMO Genel Başkanı Dr. Yahya Arıkan, kayıt dışının ekonominin sosyal güvenlik sistemini olumsuz bir biçimde etki ettiğine işaret ediyor. Kayıt dışı ile mücadelenin araçlarının doğru tanımlanması gerektiğini söyleyen Arıkan, “Türkiye ekonomisinin resmi olarak yüzde 26’sının kayıt dışı olduğu ifade ediliyor. Resmi istatistik kurumunun verilerine göre, her üç kişiden biri kayıt dışı çalışıyor. Bunun yanında, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı olan ancak ücretinin bir kısmı, yaptığı işin bir kısmı kayıt dışı olan ciddi bir kesim var. Artık kayıt dışı ile mücadelede teknolojinin daha etkin bir şekilde kullanılması lazım. Tüm sektörler için ayrı çalışan denetim-teftiş birimleri oluşturulmalıdır. Bu kaybın bedelini hepimiz ödüyoruz” diye konuşuyor.
Bu sayıdaki diğer Araştırma-Makale bölümü yazıları
Türkiye'de her üç kişiden biri kayıt dışı çalışıyor