Sitemizde en çok hangi konu başlığı altındaki haberleri takip ediyorsunuz?
Araştırma-Makale
Güncel-Fuar
Haberler
Şirketlerden
İSO, ikinci 500 büyük sanayi kuruluşunu açıkladı
İstanbul Sanayi Odası (İSO), “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2014” listesini açıkladı. Araştırmaya göre, bir önceki yıla göre üretimden satışlarını yüzde 12,9 artıran ve 71,8 milyar TL’ye çıkaran ikinci 500, net satışlardan da yüzde 11,3’lük artışla 81,9 milyar TL elde etti. 2013 yılında birinci 500 içinde 492. sırada yer alan Hekimoğlu Un Fabrikası, 212,6 milyon TL’lik üretimden satışla listede ilk sırada yer aldı. İkinci sırada, 211,9 milyar TL’lik üretimden satışıyla Orma Orman Mahsulleri, üçüncü sırada ise, 211,8 milyon TL’lik üretimden satışı ile Baştaş Başkent Çimento yer aldı.
Toplam borçlar yüzde 12,7 yükseldi Araştırma sonuçları incelendiğinde, ikinci 500’ün öz kaynaklarının toplam varlıklar içindeki oranının yüzde 39,8’e yükseldiği görülüyor. Toplam aktifler cari olarak yüzde 14,5 artarken, öz kaynaklar yüzde 17,4 ve toplam borçlar ise yüzde 12,7 oranında arttı.İkinci 500 kuruluş, 2014 yılındaki bilanço büyümesini daha çok öz kaynakları ile gerçekleştirdi. Bu da, finansal kaldıraç oranının iyileştiği şeklinde değerlendirildi.
Araştırma sonuçlarına göre, vergi öncesi kâr ve zarar toplamı yüzde 106,2 oranında arttı. Buna karşın, toplam borçları ise sadece yüzde 12,7 yükseldi. İkinci 500’ün 2014´te yaşanan mali dalgalanmaları daha iyi yönettikleri ve mali yapı açısından sağlıklı bir gelişme içinde oldukları dile getirildi.
Faaliyet kârında ilk 500’ü geride bıraktılar İkinci 500’ün üretimden satışları yüzde 12,9’luk bir artışla 71,8 milyar TL’yi buldu. İkinci 500 kuruluş, yüzde 7,5 oranında bir faaliyet kârına sahip olurken, söz konusu oran “Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu”nda yüzde 6,4 olarak gerçekleşmişti.
İkinci 500´de EBİTDA/FAVOK (faiz amortisman ve vergi öncesi kâr), mutlak büyüklük olarak 8,9 milyar TL olarak hesaplandı. İkinci 500 kuruluşlarının FAVOK/net satışlar oranı 2013 yılında yüzde 9,4 iken, 2014 yılında yüzde 10,9’a yükseldi. Birinci 500´de söz konusu oran yüzde 10,7 olarak ortaya çıkmıştı.
Satış kârlılığında son 10 yılın en iyisi 2014 yılında yüzde 5,6’ya yükselen satış kârlılığı, son 10 yılın en yüksek oranı olarak dikkat çekti. Aktif kârlılığını da 2014 yılında son 10 yılın en yüksek oranı olan yüzde 5,5’e çıkaran ikinci 500 şirketleri, yine öz kaynak kârlılıklarını da yüzde 13,9’a yükselterek, son 10 yılın en yüksek seviyesini yakaladılar.
İkinci 500’ün toplam borçlar/öz kaynaklar dengesinde son 10 yıldır öz kaynaklar aleyhine oluşan bozulmanın geçen yıl biraz düzelmeye başladığı görüldü. İSO İkinci 500’de toplam borç/öz kaynak oranı 2012 yılında 133,5 iken, 2013 yılında 25 puana yakın artarak 157,8 olmuştu. 2014 yılında ise, söz konusu oran 151,6’ya indi.
71 yabancı sermayeli kuruluş yer aldı İSO İkinci 500 içinde 71 yabancı sermaye paylı kuruluş yer aldı. 2014 yılında yabancı sermaye paylı kuruluşların katma değer ile dönem kâr ve zararı hariç, diğer tüm göstergelerde ikinci 500 içindeki paylarında artış ortaya çıktı. 2014 yılında İSO ikinci 500 kapsamındaki 71 yabancı sermaye paylı kuruluşun toplam üretimden satışlar içindeki payı, 2013 yılına göre 1,2 puan artarak yüzde 14,7 oldu. Yabancı sermaye paylı kuruluşlar, 2014 yılında İSO ikinci 500 ihracatının yüzde 19,1’ini gerçekleştirdiler. Söz konusu oran, 2013 yılında yüzde 17,8’di. Bu da, Türkiye’nin ihracatının yüzde 1,15’ine denk geliyor. 2014 yılının ilk 10 sırasında yer bulan şirketlerin hiçbirinin 2013 yılı sıralamasının ilk 10 şirketi arasında bulunmaması dikkat çekti.
Listeye 95 yeni şirket girdi 2014 yılında listeye 95 yeni şirket girdi. Bunlardan 27’si 2013 yılında “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” sıralamasında yer alıyordu. 68 kuruluş ise, geçen yılki İSO 1000 sıralamasının dışından gelerek sıralamaya girme başarısı gösterdi. Birinci 500 araştırmasında olduğu gibi, ikinci 500 şirketlerinde de veri kapatma eğiliminin devam etmekte olduğu görülüyor. İkinci 500’de isminin açıklanmasını istemeyen firma sayısı 30’dan 41’e çıktı. Yine bu araştırmada kârını açıklatmayan şirket sayısı yarıdan fazla (275) olurken, 187 şirket ise ihracatını açıklatmadı. Çalışan sayısını kapatan şirket sayısı da 206 oldu.
Anadolu´dan 317 firma yer aldı “İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Listesi’ne göre; Anadolu, 317 firma ile listede yer aldı. 2013´te söz konusu rakam 310’du. 2014 verilerine göre, açıklanan her iki listede ilk 1000 firmanın 617´si Anadolu’dan ismini listeye yazdırdı. Özetle; Türkiye’nin her 10 büyük firmasından altısı artık Anadolu´dan. İstanbul firmalarına bakıldığında ise, ilk 500 listesinde 2013´te 190 olan rakam, 2014´te 189 olarak gerçekleşti. İkinci 500 listesinde, İstanbul’un 2013 verisine göre 186 olan firma sayısı, yeni listenin açıklanması ile 177’ye düştü.
37 şehir listeye giremedi İkinci 500 listesinde çarpıcı noktalardan biri de, 37 kentin listede isminin olmamasıydı. Türkiye’nin 37 kentinden tek bir firma bile listeye giremedi. Tek firma ile temsil edilen kentlerin sayısı ise 16 oldu. Kütahya, ilk 500 listesine bir firmasını yollaması nedeniyle ikinci 500’den düştü ve listede temsil edilemedi. Mardin ve Rize, listeye “merhaba” diyen kentler oldu. Ancak, Mardin birinci listeden düşen firması ile listeye ismini yazdırdı. İzmir yükselen kentler arasında yer aldı. İlk 500’de son iki yıldır 36 firması bulunan kent, bu listede 2013 verilerine göre 37 olan firma sayısını 2014 listesinde 40’a yükseltti. Tekirdağ da, her iki listeye bakıldığında yükseliş gösteren kentlerden oldu. İlk 500´de her iki yılda da dört firması bulanan şehir, ikinci 500 listesinde bu sayıyı sekizden 10’a yükseltmiş oldu. Kocaeli de, yükseliş trendindeki şehirlerden biri oldu. İlk listede 34 firmadan 35 firmaya yükselen il, ikinci 500’de de 26 firmadan 28’e çıktı. Öte yandan, Bursa her iki ligde de artış gösteren yıldız kent oldu. Bursa ilk 500 listesinde 2013 verilerine göre 28 firması ile yer almış ve 2014’te bu rakamı 30’a yükseltmişti. İkinci 500 listesinde de kent, 34 olan firma sayısını 36’ya çıkardı. Gaziantep’ten ise, ikinci 500´de 35 firma yer aldı. Geçen yıl bu rakam 33’tü. Rakam yükselmiş gibi gözükse de, Gaziantep’in dört firması ilk listeden düştü.
Kâr eden kuruluş sayısı önemli oranda arttı 2014 yılında birinci 500’de olduğu gibi, ikinci 500´de de kâr eden şirket sayısında belirgin bir artış olduğu görülüyor. 2014 yılında ikinci 500 içinde kâr eden kuruluş sayısı 426, zarar eden kuruluş sayısı 74 oldu. 2013 yılında ise, kâr eden kuruluş sayısı 377, zarar eden firma sayısı ise 123 olarak ortaya çıkmıştı. 2014´te kâr eden firma sayısı artarken, benzer eğilim birinci 500´de de yaşanmış ve 2014 yılında 417 firma kâr açıklamıştı.
Ar-Ge harcamaları halen çok yetersiz İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun gelirlerinden Ar-Ge harcamalarına ayırdıkları pay, önceki yıla göre çok küçük bir miktar artmış görünse de, halen oldukça düşük düzeyde. 2014 yılında ikinci 500´de Ar-Ge harcamaları yüzde 29,3 artarak 223.4 milyon TL oldu. Şirketlerin üretimden satışlarından Ar-Ge harcamalarına ayırdıkları pay sadece yüzde 0,3 gibi oldukça düşük seviyede.
Bahçıvan: “Kıt finansman kaynaklarını iyi kullandılar” Araştırma sonuçlarıyla ilgili açıklamalarda bulunan İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, küçük şirketlerin 2014’te kıt finansman kaynaklarını iyi kullandıklarını dile getirdi. İlk 500 listesine nazaran ikinci 500’de daha fazla KOBİ nitelikli kuruluşların performansını mercek altına almaya çalıştıklarını kaydeden Bahçıvan, sözlerine şöyle devam etti: “Araştırma, ikinci 500’de yer alan firmaların, sanayinin ihtiyaç duyduğu atılım için büyük bir potansiyeli taşıdığını gösterdi. Verilere bakıldığında ilk göze çarpan sonuçlardan biri, esas faaliyet kârlarındaki istikrarlı artış. 2013 yılında önceki yıla göre üretimden satışlarını yüzde 11,3 artıran ikinci 500, geçen yıl da bu alanda yüzde 12,9’luk bir artışla enflasyonun üzerinde bir performans sergilemiştir. İkinci 500’ün 2014 yılı kârlılık verileri ve finansal giderlerinde de olumlu bir tablo ile karşı karşıyayız. Bir önceki yıl finansal giderleri yüzde 73 artan söz konusu şirketler, 2014 yılında bu kayıplarını önemli ölçüde telafi ettiler. Şirketlerin finansman giderlerini yüzde 5 azaltmış olması bu anlamda sevindirici. Bu durum, finansal dalgalanmaların yüksek seyrettiği bir yılda, şirketlerin finansman yönetiminde geçmiş yıllara göre daha yaratıcı ve verimli bir yol izleyebildiklerini ortaya koyuyor.”
“Borçlanma hızı yavaşladı” Aynı dönemde faiz, amortisman ve vergi öncesi kârın net satışlara oranla yüzde 9,4’ten yüzde 10,9’a yükselmesinin de, firmaların operasyonel kârlılığının olumlu yönde geliştiğini teyit ettiğini savunan Erdal Bahçıvan, ikinci 500’ün borçlanma hızının 2014’te yavaşladığını aktardı. Bahçıvan, “Bu veri, kaynak kıt olunca, şirketlerin işletme sermayesini daha iyi kullanmaya başladıklarını göstermesi açısından sevindirici. Şirketlerin özellikle mali borçlarda kısa vadeli borçlarının azalmaya başladığını, uzun vadeli kaynak bulma imkânlarının artmış olduğunu görmekteyiz. Borç yönetimi ve sürdürülebilirliği açısından bu da, ikinci 500’ün bu yıl dikkat çeken iyileşmelerinden biri olarak gösterilebilir. Ne var ki; dünya ortalaması yüzde 70 civarında olan borç/öz kaynak oranının, 2014’te bir önceki yıla göre azalmasına rağmen, halen yüzde 150’lerin üzerinde olmasını da görmezden gelemeyiz. Bu durum, ikinci 500’deki şirketlerimizin finansman yönünden kırılganlığının, birinci 500’e göre çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Birinci 500’de bu oran yüzde 132 civarındaydı” diyerek sözlerini noktaladı.
Bu sayıdaki diğer Araştırma-Makale bölümü yazıları