|
| |
|
| |
 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının sonuçları açıklandı
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının sonuçlarını açıkladı. 2012 İkinci 500 çalışmasında, üretimden satışlara göre ilk sırayı, 166 milyon lirayla 2011 listesinde 29’uncu olan T.T.L. Tütün Sanayii aldı. İkinci sırada 165,6 milyon liralık üretimden satışla Eker Süt Ürünleri yer alırken, üçüncü sıra 165,2 milyon lirayla PNS Pendik Nişasta Sanayi’nin oldu.Üretimden satışı 164,7 milyon lira olan Bursa Beton Sanayi dördüncü, KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ise 164,3 milyon lira ile beşinci sırada yer aldı.
Şirketlerin üretimden satışlarının sıralama ölçütü olarak kullanıldığı araştırmada, ikinci 500 büyük şirketin, birinci 500’e göre ihracata daha sıkı tutunduğu dikkat çekti. Birinci 500 büyük şirket ihracatını yüzde 0,6 artırmıştı. İkinci 500 büyük şirketin ihracat artışı ise, yüzde 4,6 oldu. Bu artış, küçüklerin büyük şirketlere göre, Türkiye’nin geleneksel ihracat pazarları dışında daha atak ve esnek olduklarının bir göstergesi olarak yorumlandı.
GSYH’nın yüzde 0,9’u ikinci 500’den
İkinci 500 kapsamındaki kuruluşların Türkiye GSYH’si içindeki payı 2008-2012 yılları arasında beş yıldır değişmiyor ve yüzde 0,9 seviyelerinde gerçekleşiyor. 2012 yılında ikinci 500, birinci 500’ün yarattığı üretici fiyatlarla brüt katma değerin ancak 10’da 1’i (yüzde 10,2) kadar katma değer üretebildi.
2012 yılında 1000 büyük sanayi kuruluşunun yaratmış olduğu üretici fiyatlarla brüt katma değerin Türkiye GSYH’si içindeki payı, 2010 yılında yüzde 10,2 seviyelerine kadar yükselmiş olmasına rağmen, 2012 verilerine göre 2008 yılındaki yüzde 9,3 seviyelerine kadar
gerilemiş görünüyor.
2012 yılında ikinci 500 kapsamındaki kuruluşların üretimden satışları, 53 milyar 972 milyon liradan 57 milyar 157 milyon liraya çıkarak, cari fiyatlarla yüzde 5,9 arttı. Söz konusu artış oranı, birinci 500’de yüzde 9,2’ydi. Sabit fiyatlarla üretimden satışlar ise, birinci 500’de yüzde 2,9 oranında artmıştı. Bu oranın ikinci 500’deki yansıması ise, yüzde 0,2 ile sınırlı bir düşüşü gösteriyor.
Dönem kâr ve zarar toplamında büyük artış
2012 yılında satışlardaki durağanlığa rağmen, dönem kâr ve zarar toplamındaki büyük artış dikkati çekti. İkinci 500 kapsamında vergi öncesi kârda yüzde 61,1 gibi yüksek oranlı bir artış oldu. 2012 yılında ekonomideki genel daralma kapsamında satışlar nispi bir yavaşlama gösterirken, finansman giderleri de doğal olarak azaldı. Yılsonuna doğru döviz sepetine karşı TL’nin değer kazanması da, finansal yapı üzerine olumlu etki yaptı. Bunun sonucunda da, ikinci 500’ün satış kârlılık oranları bir yıl önceki yıla göre yükseldi.
İkinci 500 büyük sanayi kuruluşunun 2012’deki toplam ihracatı 9,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu tutar, birinci 500 toplam ihracatının yüzde 15,2’sini ancak buluyor. 2011 yılında yüzde 25,3 olan ikinci 500’ün toplam satışları içindeki dış satışların payı, 2012’de 1,5 puan artarak, yüzde 26,8’e çıktı.
En fazla kâr Netaş’tan
2012 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasına göre, en fazla kâr eden kuruluş Netaş Telekomünikasyon oldu. 152 milyon lira kar eden Netaş’ı; 67 milyon liralık vergi öncesi kâr ile SİFAŞ ve 59 milyon lirayla Erikli Su ve Meşrubat izledi. 2012 yılında ikinci 500’de kâr eden kuruluş sayısı da, birinci 500’de olduğu gibi arttı. 2012 yılında ikinci 500 büyük sanayi kuruluşunun 417 adedi kâr, 83 adedi de zarar bildirdi. 2011 yılında ise, kâr bildiren kuruluş sayısı 375’ti.
İkinci 500’ün kâr artışı sektörler itibarı ile incelendiğinde, gıda, içki ve tütün sanayicilerinin 2011 yılına göre yüzde 206’lık artışla ilk sırayı aldığı görülüyor. Sektörün 2012 yılı kârı 390 milyon lira. Bu sektörün ardından gelen metal eşyacıların kâr artışı ise, yüzde 103 olarak gerçekleşti. Sektör, 2012 yılında kârını 637 milyon liraya çıkardı. Metal eşyacılarını izleyen sektör, birinci 500’in birçok performansında zayıf bir görüntü sergileyen dokuma ve hazır giyimciler oldu. Bu sektörün 2012 kâr artışı yüzde 88 olurken, toplam kârı ise 618 milyon lira olarak gerçekleşti.
İkinci 500 kapsamında en fazla ihracat yapan kuruluş, 105,3 milyon dolarla Arbel Bakliyat oldu. İkinci sırayı 98,1 milyon dolarla Dorçe Prefabrik, üçüncü sırayı da 89,2 milyon dolarla T.T.L. Tütün aldı.
Birinci 500’de toplam borç/özkaynak oranı yüzde 112 iken, özel kuruluşlar için bu oran yüzde 134,1 ile daha olumsuz bir görüntü sergiliyordu. İkinci 500’de de oran yüzde 133,5 ile yüksek ve özel kuruluşlar için de oran yüzde 134,9 oldu. Toplam borç/özkaynak 2011’e göre nispi bir küçülme göstermişken, oranlar halen oldukça yüksek seviyelerde seyrediyor.
Anadolu firmaları damgasını vurdu
İstanbul Sanayi Odası‘nın 2’nci 500 Büyük Kuruluş Listesi’nin 2012 listesine bu yıl da Anadolu firmaları damgasını vurdu. 299 Anadolu firmasının girdiği listede, İstanbul’dan 178, Ankara’dan ise 23 firma yer aldı. 2011 yılının 29’uncusu İzmir firması TTL Tütün bu yılın birincisi olurken, ikinci sırayı Bursa’dan Eker Süt aldı. 4’üncü sıradan Bursa Beton, 7’nci sıradan Edirne Yağ, 9’uncu sırada Dörtyol’dan Ertu Demir Çelik ilk 10’da yer alan Anadolu firmaları oldu. Ertu Demir Çelik 42’nci sıradan 9’uncu sıraya atlayarak dikkat çekti. Listede; İzmir 38, Bursa 41, Gaziantep 27, Kocaeli 26, Kayseri 21, Adana 16 şirket ile öne çıktı. Konya’dan 15, Denizli’den 11, Kahramanmaraş’tan 8, Sakarya’dan 7, Manisa’dan 6, Samsun’dan 8, Tekirdağ’dan 4, Aydın’dan 5, Mersin’den 7, Eskişehir’den ve Balıkesir’den 4’er, Antalya’dan, Hatay’dan, Uşak’tan, Bolu’dan ve Ordu’dan 3’er, Giresun’dan, Trabzon’dan, Çankırı’dan, Edirne’den, Malatya’dan ve Çanakkale’den 2’şer, Sivas’tan, Zonguldak’tan, Niğde’den, Karaman’dan, Burdur’dan, Muş’tan, Diyarbakır’dan, Elazığ’dan, Kırklareli’nden, Afyonkarahisar’dan, Adıyaman’dan, Isparta’dan, Yozgat’tan, Amasya’dan ve Kütahya’dan da birer firma yer aldı.
Sanayi kenti Kayseri, geçen yıl sanayi odası üyesi 20 firmanın yer aldığı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde bu yıl 21 firma ile yer aldı. Kayseri’den Femaş Metal bu yıl sıralamada ilk defa yer aldı.
Madencilikte istihdam düştü
İkinci 500’de ücretle çalışanlar sayısı 2012 yılında 2011 yılına göre yüzde 0,8 oranında arttı. Birinci 500’de bu artış yüzde 3,7’ydi. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nda istihdam verileri, birinci 500’e göre oldukça çarpıcı farklılıklar gösteriyor. Örneğin; birinci 500 büyük şirketin verilerinde taşıt araçları sanayiinde yüzde 10 gibi belirgin bir istihdam kaybı vardı. Oysa, söz konusu sektörün küçük şirketleri bunun tam tersi bir performans sergiliyor. İkinci 500’de istihdamın eksilere düşmemesinin belki de en büyük nedeni, taşıt araçları sanayiinin yüzde 33’lük istihdam artışı performansı. İstihdam artışında bu sektörü yüzde 21’e yaklaşan artışla metal eşyacılar izliyor. İkinci 500’ün istihdam performansını en çok etkileyen sektör ise, istihdamı 6 binlerden yüzde 73 gibi büyük oranlardaki düşüşle bin 500’lere gerileyen madencilik ve taş ocakçılığı oldu. İkinci 500’in toplam istihdamına bakıldığında da, yüzde 0,8 ile yerinde sayıyor. Sektörlere göre ihracata bakıldığında, ilk sırayı yüzde 23,7’lik payla açık ara dokuma, giyim eşyası, deri ve ayakkabı sanayii alıyor. İkinci sırada, yüzde 16,7’lik payla metal eşya, makina teçhizat ve mesleki aletler sanayii yer alırken, bu sektörü yüzde 15,6’lık payla gıda, içki ve tütün sanayii izliyor.
Bahçıvan: Büyüme istenen ölçüde değil
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, “Ekonomimizin büyümesi yüzde 9’lardan, yüzde 2,2’lere kadar geriledi. Bu daralmanın yarattığı etki sanayi şirketlerimizin büyüme performanslarında da görülüyor. Büyüme var ama istenen ölçüde değil” dedi.
Cumhuriyet’in 100’üncü yılı olan 2023’e odaklı bir hedef doğrultusunda geleceğe doğru yol alırken, küresel büyümeye ilişkin aşağı yönlü risklerin artarak devam ettiğini belirten Bahçıvan, şöyle konuştu: “Eski riskler varlığını sürdürüyor. Yükselen piyasa ekonomilerinde ortaya çıkan düşük potansiyel büyüme, yavaşlayan kredi hacmi ve ABD’deki parasal sıkılaştırmanın sermaye hareketlerini sınırlaması ve benzeri faktörler, yeni riskler ortaya çıkartıyor.”
Özellikle ABD Merkez Bankası‘nın parasal genişlemeyi azaltmaya yönelik sinyaller vermesinin, gelişmekte olan ülkelerin finansal piyasalarında dalgalanmaya yol açtığını aktaran Erdal Bahçıvan, “Bu durum, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını olumsuz etkileme olasılığı taşıyor. Bu nedenle, uluslararası finans piyasaları ve söz konusu ülkeler tedirgin olmaktadır. Ayrıca iç talepteki hafif toparlanmaya rağmen, özellikle Euro Bölgesi’ndeki durgunluğa bağlı olarak, ihracatın zayıf seyrini sürdürmesi, büyüme üzerinde sınırlayıcı bir etki yaratıyor” diye konuştu.
“Asla karamsarlığa kapılmamalıyız”
Küresel piyasalardaki olumsuz hareketliliğin, bugüne ve geleceğe yönelik hedef ve planlar konusunda kuşkuya ya da karamsarlığa sevk etmemesi gerektiğini ifade eden Bahçıvan, “Türkiye olarak, ekonomi bağlamında geçmişte oldukça zor günler geçirdik, ama her seferinde hep beraber, elbirliğiyle yolumuza devam ettik. Bugün ve gelecekte de, aynı anlayışla yolumuza devam edeceğimize inanıyor, sanayiciler olarak hedeflerimize ulaşmak için her türlü çabayı göstermeye de devam edeceğimizi belirtmek istiyorum” diyerek sözlerini noktaladı.
|
| |
Bu sayıdaki diğer Haberler bölümü yazıları
|
| |
Ağustos ayı ihracatı yüzde 1,4 arttı |
| |
İbrahim Çağlar: Büyüme rakamları memnuniyet verici |
| |
Ar-Ge Proje Pazarı etkinliği ikinci kez düzenleniyor |
| |
Tescilsiz logoya yurtdışı teşviği yok |
| |
Çelik ihracatındaki kan kaybı sürüyor |
| |
Yalın Zirve, 2-3 Aralık'ta Bursa’da düzenlenecek |
| |
Orhan Sabuncu: Rusya çok önemli bir pazar |
| |
|
| |
|
|
