TMTS 2018’e adım adım…

Tayvan’ın 2018 yılı içindeki en büyük takım tezgahları fuarı olan TMTS, 7-11 Kasım tarihleri arasında Taichung’ta düzenlenecek. TMBA ve Taichung Şehri Hükümeti, etkinliğin organizasyonunu birlikte gerçekleştiriyorlar.

A+ A-

Yalçın GÜR

Haziran sayımızda, 7-11 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek TMTS 2018 Fuarı nedeniyle MM Makina Magazin Dergisi adına Tayvan’ın üretim makinaları-takım tezgahları imalatının kalbi-merkezi konumunda olan Taichung bölgesinde (Taichung şehri ve çevresi) basın için düzenlenen fabrika inceleme gezisine ve bir konferansa katıldığımı belirterek, etkinlikle ilgili verileri paylaşmıştım. Bu yazımda ise, firmaların fuarla ilgili çalışmalarını aktaracağım.
Önce kısaca fuarın yapıldığı Taichung bölgesinden söz edeyim. Makina sektörünün merkezindeki takım tezgahlarının (biraz daha geniş olarak metal işleme makinalarının-üretim teknolojilerinin) Tayvan’daki kalbi Taichung’ta atıyor. Kent; modern, temiz, gelişmiş ve çok iyi organize olmuş sanayi ve teknoloji geliştirme bölgelerine sahip. Bölgenin merkezinde ise, gelişmiş bir şehir olarak Taichung yer alıyor. Taichung, başkent Taipe’ye hızlı trenle bağlı olmanın (yaklaşık 1 saatlik bir hızlı tren seyahatiyle ulaşılabiliyor) ayrı bir avantajını kullanıyor. Tayvan Takım Tezgahları ve Aksesuarları İmalatçıları Birliği (Taiwan Machine Tool & Accessory Builders Association-TMBA) ve Taichung Şehri Hükümeti, kentin bu özelliğini fuarcılık alanında da öne çıkarmak ve takım tezgahları ve metal işleme teknolojileri ile ilgilenenleri sektörün üretiminin kalbi durumundaki Taichung’a çekmek için önemli bir gayret içindeler. Çiftli yıllarda gerçekleşen TMTS (Taiwan International Machine Tool Show-Tayvan Uluslararası Takım Tezgahları Fuarı) ile bunu başarmışlar ve fuarı sürekli büyütmüşler.

Sektörün nabzı TMTS 2018’de atacak
Taichung Uluslararası Fuar Merkezi ile Greater Taichung Uluslararası Expo Center alanlarında düzenlenecek olan TMTS 2018 ile ilgili bilgiler ise kısaca şöyle: Çok sayıda birlik ve kuruluş tarafından desteklenen etkinlik, büyüyerek ilgilileri Taichung’e çekiyor. TMTS 2018’de, brüt 91 bin metrekarelik fuar alanının dolması bekleniyor (2016’da 78 bin metrekare). Fuar alanında 4 bin 300 stant olacağı tahmin ediliyor (2016’da 4 bin 2). Bu yılki etkinliğe 750 katılımcı firmanın (2016’da 738; 658’i yerli, 80’i denizaşırı-Tayvan dışından), 72 bini yerel olmak üzere 85 bin ziyaretçinin (bunun 3 bini denizaşırı ülkelerden) gelmesi bekleniyor (2016’da 81 bin 487).Sergilenen ürünlerin kategorileri (ana konular) ise şöyle sıralanıyor: Metal kesme makinaları, metal şekillendirme makinaları, takım tezgahı aksesuarları, komponentler, parçalar, akışkan gücü, CNC kontrol sistemleri ve yardımcı ekipmanlar, kesme takımları, takım tutucular, takım tutma ve iş parçası tutma cihazları, ölçü enstrümanları, akıllı imalat sistemleri, endüstriyel robotlar, CAD-CAM ve ilgili yazılımlar.
Fuarın mottosu ise; ‘Manufacture Linking•Activate the Future-Bağlantılı İmalat-Geleceği Aktifleştir’ olarak belirlenmiş.”
Çok sayıda fabrikayı ziyaret etme ve inceleme fırsatı buldum. Firmalar, fuarda yeniliklerini sunmak için ciddi hazırlıklar içindeler. Bu sayımızda, ziyaret sırasına göre ilk iki firmadan söz ediyorum: CHMER EDM ve APEC. Diğerlerini gelecek sayılarımızda paylaşmaya devam edeceğim.

CHMER, iddialı bir firma
CHMER (Ching Hung Machinery ve Electrical Industrial Co., Ltd.), tel ve dalma erozyon (elektro erozyon tezgahları-çözümleri) konusuna odaklanmış bir firma olarak tanınıyor. Şirket yetkilileri, firmalarının konumlarını Tayvan’da birinci, Çin’de ikinci ve dünyada beşinci olarak tanımlıyorlar ve şu noktaya dikkat çekiyorlar: “Firmamız Tayvan EDM (electrical discharge machine-elektro erozyon tezgahı) teknolojisinin geliştirilmesi ve çıtasının sürekli yükseltilmesine kendisini adamış bulunuyor. Bu şekilde, Tayvan EDM Tayvan’daki üretimin rekabetçiliğini ve kalitesini garanti ediyor.”

Yenilikçi tasarımlar sergilenecek
CHMER yetkilileri, TMTS Fuarı’na özel önem verdiklerini ve hep yeniliklerle gittiklerini belirterek, bu yılki etkinliğe de aynı şekilde katılacaklarını söylediler. Bu saptamadan sonra CHMER’in TMTS 2018’de, müşterilerinin malzeme işleme (machining) verimliliklerini daha da artıracak yenilikçi tasarımlar içeren akıllı lineer motor tahrikli tel erozyon tezgahını sunucağı belirtildi. Yeni seri köprülü tip (hareketli kolon-sütun yapısına sahip) tezgah i8 kontrol sistemine sahip bulunuyor. “Bu sistemle makinadaki teşhisler, bakım bildirimleri ve sarf malzemelerin ürün ömür yönetimi başarıyla yapılıyor” diyen yöneticiler, diğer otomasyon ekipmanlarının da bu serinin önemli unsurları olduğunu söylüyorlar. Yetkililer, firmanın havacılık, enerji, büyük kalıp gibi sektörler içinde olmak üzere birçok sektörde 32 patente sahip olduğunun altını çiziyorlar.

Akıllı makina-akıllı üretim hattı
Fuarda sunulacak bir tezgah ile bilgi vermeden önce yetkililer firma hakkında kısaca şu bilgileri paylaştılar: “Doğruluk, büyüme, müşteri tatmini ve çalışan güvenliği firmanın temel aldığı değerlerin başında geliyor. Tel ve dalma erozyon alanında yüksek düzeyde güvenilir ve kullanıcı dostu kendi kontrol cihazımız-sistemimizle birlikte, teknoloji harikası olan EDM güç kaynaklarını geliştirdik. Kendi içimizde geliştirdiğimiz özel yazılımla; güç kaynağı ve kontrol cihazı arasındaki kesme performansının optimizasyonunu sağlamanın yanı sıra, kullanıcıya özel yazılım ve uygulamalar da (apps) sağlıyoruz. Yenilikçilik-inovasyon başlığı altında; tasarım, teknoloji, enerji tasarrufu ve akıllılık konuları sürekli ilgilendiğimiz ve yoğunlaştığımız alanlar olarak geliştirmelerin temelini oluşturuyor. Bilgisayarlı üretim sistemlerini geliştirmeyi ve onlara bağlanmayı-bağlantılı olmayı sürekli geliştirirken, kendi kendine kalite kontrol ve 6S çevre aktivitelerinin gerçekleşmesini sağlıyoruz. Yüksek standartların ve sürdürülebilir gelişmenin olması için ciromuzun yüzde 3’ünü teknoloji ve yeni ürün geliştirmek için Ar-Ge’ye ayırıyoruz. Yerel araştırma merkezleriyle ve çok iyi bilinen yabancı şirketlerle sürekli işbirliği halindeyiz. İleri bilgi ve iletişim teknolojilerimizin sağladığı kapasiteyle akıllı üretim teknolojilerinde kendimizi güçlü hissediyoruz. Her yıl aldığımız ulusal ve uluslararası ödüller başarımızın göstergesi.”

Yenilikçi ürün: RV853L
CHEMER’in genel merkezi Taichung’ta bulunuyor. Şehirde bir şubesi de olan şirketin Tayvan’ın başkenti Taipe’de bir servis merkezi ve bir de şubesi faaliyet gösteriyor. Firmanın Tayvan’ın güneyinde Tainan’da bir şubesi dışında, Çin’de Suzhou’da bir fabrikası ve servis merkezi yer alıyor. Yetkililer, yenilikçi bir ürün olarak RV853L hakkında kısaca bilgi paylaştılar ve yukarıda sözü edilen özellikler dışında şunları vurguladılar: “Akıllı RV makinaları akıllı üretim hatlarını tesis etmektedir. Yeni akıllı kontrol cihazı, makina teşhisi ve makina kullanım analizi fonksiyonlarıyla kullanıcının verimliliğini artırmakta ve akıllı üretim hattına sahip olmasını sağlamaktadır. Kullanıcı odaklı arayüz, LED gösterge ve 19 inç dokunmaya duyarlı kontrol paneli interaktif diyalog pencerelerini sunmaktadır. Uzaktan kontrol sistemi ve gerçek zamanlı işleme bilgi kontrolü sayesinde kullanıcılar, laptop kullanarak gerçek zamanlı izleme yaparak tasarruf yapabilirler. AWT (automatic wire threading system-otomatik tel diş açma) ile 6 saniyede neredeyse yüzde 100 başarıyla diş açabilirler.”
Yetkililer, makinanın daha birçok özelliğini de sayarak ilgilileri TMTS 2018’e davet ettiler. Diğer inceleme şansı bulduğum firma ise APEC oldu.

Sektöründe uzman bir kuruluş: APEC
Havacılık ve otomotiv sanayileri için makina-işleme teknolojilerinde uzman olarak bilinen APEC, aynı zamanda denizcilik, demiryolları ve enerji sektörleri için de makina, işleme teknolojileri ve çözüm sunuyor. Otomotiv kalıpları firmanın iyi tanındığı alanlardan bir tanesi olarak gösteriliyor. Yetkililer, firma ile ilgili şu bilgileri paylaştılar: “APEC ekibi, müşteri gereksinimlerini ve işlemlerini analiz ediyor, sadece makina ve ekipman değil komple çözüm sunuyor, işleme verimliliğini ve kalitesini artırıyor. 8 iştirak, 17 denizaşırı birim, 33 ulusal ağ ve 150’nin üzerinde satış kanalı olan APEC, Tongtai Group bünyesinde yer alıyor. 1969 yılında kurulan şirket, 1993 yılında ‘Tayvan Mükemmellik Ödülü’ne lâyık görüldü ve ardından 2000’de ‘OTC Pazar’ listesinde yerini aldı. 2001’de Tayvan’da ilk lineer motoru üreten firma, 2003 yılında kurulan Tayvan Lineer Motor Birliği’nin oluşumunda yer alıyor. 2004’te Honor Seiki ile işbirliğine giden APEC, 2006 yılında ilk büyük ölçek 5 eksen köprülü işleme tezgahını ortaya çıkardı. 2011’de yüksek teknoloji ekipmanları için Ulusal Bilim Konseyi-yenilikçi teknoloji geliştirme planını tamamlayan şirket, aynı zamanda Tayvan’ın ilk 100 markası içine girdi. APEC, 2013’te Tayvan takım tezgahlarının merkezi konumunda Taichung’ta bulunan Taichung Bilim Parkı’nda yeni fabrikasını açtı. Takip eden yılda Malezya’daki ‘Tayvan Mittel-Stand İştirakleri Ödülü’nü alan şirket, yeni fabrikasında bir açık davet ve ‘Havacılık Günü’ etkinliği düzenledi. Firma son olarak, 2017 yılında ‘23. Tayvan SME Yenilikçilik’ ve ‘25. Mükemmeliyet Ödülü’nü aldı.”

Çok büyük ölçeklerde malzeme işleme makinaları seçenekleri
Modern üretim tesislerinde büyük ölçekli makinaların üretiminin titizlikle ve son derece temiz bir ortamda yapıldığı dikkat çekiyor. Yüksek verimlilikte malzeme işleme makinaları bölümünde 5 eksen yüksek hızlı lineer motorlu köprülü işlem merkezi öne çıkıyor. X ekseninde uzatmalı 4 metreye ve Y ekseninde 4 metreye ve Z ekseninde opsiyonlu 2 metreye kadar seçeneklerin olduğu makinanın tablası ise, uzatmalı 4 metre uzunluk ve 3.5 metreye kadar genişlikte olabiliyor. 2 eksenli kafa, otomatik takım değiştirme gibi özellikler yanında çok sayıda tercihe bağlı aksesuar da sağlanabiliyor. Yüksek hassasiyette malzeme işleme bölümünde yine başka bir model 5 eksen yüksek hızlı lineer motorlu köprülü işlem merkezi öne çıkıyor. X ekseninde 8 metreye ve Y ekseninde 3.7 metreye ve Z ekseninde 1.2 metreye kadar seçeneklerin olduğu makinanın tablası ise, 8 metre uzunluk ve 3.5 metreye kadar genişlikte olabiliyor. 2 eksenli kafa, otomatik takım değiştirme gibi özellikler yanında çok sayıda tercihe bağlı aksesuar da sağlanabiliyor. Yüksek ölçekte ağır kesim bölümünde ultra büyük 5 eksen yüksek hızlı lineer motorlu köprülü işlem merkezi öne çıkıyor. X ekseninde 30 metreye ve Y ekseninde 6 metreye ve Z ekseninde 1.5 metreye kadar seçeneklerin olduğu makinanın tablası ise, 30 metre uzunluk ve 6 metreye kadar genişlikte olabiliyor. 2 eksenli kafa, otomatik takım değiştirme gibi özellikler yanında çok sayıda tercihe bağlı aksesuar da sağlanabiliyor. Yüksek sertlikte ağır kesme için ağır hizmet ve yüksek hızda ağır kesme (çift sütünlu) için makina seçenekleri yanında 5 eksen kafalar, otomatik kafa değiştirme sistemleri ve başka birçok aksesuar firmanın sağladığı makina ve ekipmanlar arasında yer alıyor.

En iyi toplam sahiplik maliyeti (TCO) teklifi sunma konsepti
Firma, uçak gibi çok hassasiyet isteyen özel malzemeleri işlemenin yüklediği sorumluluk ve deneyimle her türlü büyük ölçekte malzeme işleme teknolojilerinde uzmanlaşmayı sağlayarak kendi konseptini geliştirmiş: TCO (total cost of ownership-toplam sahiplik maliyeti). Bu konsepte göre, firma müşterilerine en iyi sahip olma maliyetini sağlıyor. Bunu yaparken merkeze koyduğu TCO çözümlerini şu şekilde ele alıyor: Üretim maliyeti-yüksek performans, enerji tüketim maliyeti-eko tasarım, satınalma maliyeti-yüksek değer, güvenlik maliyeti-CE ve ergonomi, eğitim ve teknoloji destek maliyeti-anahtar teslimi kapasitesi, yükseltme maliyeti-modüler tasarım.

TIMS: Akıllı imalat sistemleri
Verimliliğin artırılması, daha iyi işleme hassasiyeti, operasyon kolaylaştırma, aynı zamanda koruma ve bakım yardımı dikkate alınarak firma tarafından geliştirilen sistem TIMS dört yönetim fonksiyonu içeriyor: Üretim yönetimi, akıllı izleme, takım yönetimi ve iş parçası yönetimi. Üretim yönetimi fonksiyonu; kesme yük yönetimi, APC bilgisi, makina alarm mesaj kaydı, sorun çözme ve bakım desteği gibi işlemlerin yönetimini kapsıyor. Akıllı izleme fonksiyonu ise, motor yük izlemesi, işlemede adaptasyon kontrolü ve çökme önleme gibi işlemlerin yönetimini sağlıyor. Takım yönetim fonksiyonu; takım kullanım takım takibi, takım kompanzasyonu, takım ömür yönetimi ve takım aşırı yüklenmesi gibi işlemlerin yönetiminden sorumlu bulunuyor. İş parçası yönetimi ise iş parçalarının konumlanmasını yönetiyor.

Anahtar teslim kapasitesi ve özel malzeme işleme
Firma yetkilileri bu başlığı; iş etüdü, zaman ve maliyet çalışması, tam hazırlık, başlatma ve hacim artırma gibi dört alt başlıkla açıklıyorlar.
İş etüdü; çizim, malzeme boyutlama ve tolerans analizini kapsıyor. Zaman ve maliyet çalışması da; mevcut makina analizi, geleceğin makinasının planlanması, müşterinin yaptığı makina planlaması ile takım, mastar ve takımlama planlaması gibi işlere odaklanıyor. Tam hazırlık; makina imalatı, makina öncesi eğitim ve öğretim ile çalıştırma için hazırlıklar olarak adlandırılan takım, bağlantı mastarı, takım tasarımı, inşa, CAD-CAM, işlemci sonrası, NC programlama, proses, simülasyon, doğrulama işlerini içeriyor. Başlatma ve hacim artırma başlığında makinanın kurulmasından sonraki eğitim ve öğretim ile üretim yönetimi yardımı yer alıyor. Firma, havacılık sanayiindeki çalışmaları nedeniyle alüminyum, kompozit, titanyum malzeme ve yapıları işlemedeki özel birikimini güçlü yönü olarak ortaya koyuyor. Uçakların tribün gövdeleri gibi özel ürünlerin işlenmesi firmanın öne çıkan başka bir özelliği. Otomotiv kalıpları üretimi, hızlı prototipleme, kalıp markalama, hassas ölçüm, teker kalıbı gibi diğer birçok özellik firmayı havacılık ve otomotivin güçlü bir makina ve çözüm sağlayıcısı konumuna getirmiş.