Endüstri 4.0: Neden ve nasıl?

‘Türkiye’nin Sanayide Dijital Dönüşüm Yetkinliği Raporu’na göre, şirketlerin yüzde 90’ı dijital dönüşüm konusunda bilgi sahibi, yüzde 95’i ise dijital dönüşüme ilgi gösteriyor. Ancak, sadece yüzde 61’i dijital dönüşüm için kendini hazır hissediyor.

A+ A-

Yalçın GÜR

Özellikle son üç yıldır Endüstri 4.0 konusunu artan bir yoğunlukla gündemimize aldık ve tartışıyoruz. Hannover Messe Fuarı’nda 2011 yılında fitili ateşlenen konu, takip eden yıllarda tartışılmaya başlandı. İlgi uzun bir süre düşük düzeyde kaldı; ancak belli bir noktadan sonra konuya ilgi tüm dünyada arttı. Bu tartışmalarla birlikte konuyla ilgili ‘farkındalık’ da arttı. Farkındalık arttı ama konunun çok iyi anlaşılıp anlaşılmadığı ile ilgili sorular halen zihinlere takılıyor. Bazı ülkelerde konu çok iyi anlaşıldı. Kamu ve özel sektör birlikte stratejilerini belirlediler, yol haritalarını çıkardılar ve uygulama sürecine geçildi. Ülkemiz özelinde konuyla ilgili yoğun çalışmalar yapılıyor; ancak işaretleri olmakla birlikte belirgin bir yol haritası henüz ortaya çıkmış değil.

Şirketlerin yüzde 90’ı bilgi sahibi
Yakın zamanda Boğaziçi Counseling For Business’ın (BCB) ev sahipliğinde Boğaziçi Üniversitesi’nde ‘Şirketinizi Akıllı Robotlar Değil Akıllı Süreçler Kurtaracak’ sloganıyla gerçekleştirilen Endüstri 4.0 Paneli’ne ilginin yüksek olduğu belirtildi. Bu panele ilginin yüksekliğini, konuyla ilgili sorulara yanıt arayışının yüksek düzeyde olduğunun işareti olarak algılıyorum. BCB’nin çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelere yaptığı mevcut durum analizleri, firmaların dijital dönüşüm yolculuğundaki hangi aşamalara öncelik verecekleri ve dönüşümde nasıl bir yolla ilerleme kaydedecekleri konusunda atmaları gereken adımlar olduğunu gösteriyor. TÜSİAD’ın BCG ile hazırladığı ‘Türkiye’nin Sanayide Dijital Dönüşüm Yetkinliği Raporu’na (2017) göre, şirketlerin yüzde 90’ı dijital dönüşüm konusunda bilgi sahibi ve yüzde 95’i dijital dönüşüme ilgi gösteriyor. Ancak, sadece yüzde 61’i dijital dönüşüm için kendini hazır hissediyor. Yapay zekâ ve akıllı sistemler kullanan şirket oranı ise bugün için yalnızca yüzde 5.

“Çoğu firma Endüstri 3.0’ı sağlama aşamasında”
Endüstri 4.0 Paneli ile ilgili konuşan BCB Yönetim Kurulu Üyesi Ertan Akiş’in açıklamaları duruma biraz daha açıklık getiriyor: “Gördük ki; Endüstri 4.0 yolunda öncülük eden birkaç firma dışında Türkiye’deki çoğu firma henüz Endüstri 3.0’ı sağlama aşamasında. Yatay ve dikey entegrasyonun oluşturulması ile sağlanabilecek 3.0 seviyesine geçilmeden yapılacak 4.0 çalışmaları, temeli sağlam olmayan bir binayı inşa etmeye benziyor. Yatay entegrasyonda ‘değer zinciri, lojistik yönetimi ve müşteri deneyimi yönetimi’ süreçlerinin optimizasyonu öne çıkarken; dikey entegrasyonda ‘firma içi üretim süreçlerinin entegrasyonu ve akıllı operasyon çözümleri kullanılarak, öncelikli olarak kestirimci bakım süreçlerinin dijitalleşmesi’ konuları öne çıkıyor.”
Akiş’in şu sözleri durumu özetliyor: “Endüstri 4.0’ın, alışılmış çalışma modellerini değiştirmeyi gerektiren bir dijital dönüşüm yaklaşımı olduğu açık. Endüstri 4.0 dönüşümünün amacı; şirketlere hız, esneklik ve yeni teknolojileri kullanarak verimlilik sağlamak. Şirketlerimizin yüzde 99’u, dijitalleşmenin Türkiye’nin küresel rekabet gücünü artıracağı konusunda hemfikir. Faydası bu kadar önemli; ancak kapsamı da bu kadar geniş olunca, şirketler bu konuya hangi açıdan yaklaşacakları konusunda tereddüt gösteriyorlar. BCB olarak yaklaşımımız; şirketlerin bu kritik dönüşümde jenerik yaklaşımlardan çıkarak, kendilerine özel olacak Endüstri 4.0 fiillerini, yine kendi iş alanlarının öncelik ve gerçekleri ile şekillendirecekleri yaklaşımlarla kurgulamasını sağlamak.”
Konuyu şirketler bazında teknoloji yönetimi gibi ana başlıklar yanında; üretim, depo, enerji ve benzeri bölüm başlıkları altında entegre yaklaşımla ele almak ve uzmanlarla birlikte çalışmak gerektiği açık.